İçindekiler
KVK 32/A Nedir?
5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32/A maddesi, yatırım teşvik belgesine sahip firmaların belirli koşullar altında daha düşük oranlı kurumlar vergisi ödemesine olanak tanıyan bir vergi teşvik mekanizmasıdır. "İndirimli Kurumlar Vergisi" (İKV) olarak da bilinen bu sistem, devletin bölgesel kalkınmayı ve özel sektör yatırımlarını vergisel araçlarla destekleme politikasının temel taşını oluşturur.
Madde 32/A kapsamındaki teşvikin mantığı şöyledir: devlet, yatırımcıya "sen bu yatırımı yap, yatırıma katkı tutarına (YKT) ulaşana kadar kurumlar vergini indirimli öde" der. Bu sayede yatırımcı, normalde ödeyeceği vergiyi kısmen ödemeyerek fiilen bir nakit teşvik elde eder. Sistem, hem yatırım döneminde ("diğer faaliyetlerden" elde edilen kazançlar üzerinden) hem de işletme döneminde (yatırımdan elde edilen kazançlar üzerinden) uygulanabilir.
Kapsam geniş tutulmuştur: finans ve sigortacılık sektörleri ile iş ortaklıkları hariç olmak üzere kurumlar vergisi mükellefi olan tüm firmalar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'ndan teşvik belgesi almaları kaydıyla 32/A'dan yararlanabilir. 7555 Sayılı Kanun ile 2025 yılında sisteme köklü değişiklikler getirilmiştir: tek %60 vergi indirim oranı, en fazla 10 hesap dönemi sınırı ve diğer faaliyet kazancına indirimin ilk dört hesap dönemi, toplam katkının %50'si ve hak edilen katkı ile sınırlanması bunların başında gelmektedir.
Madde 32/A'nın Temel Hükümleri (Özet)
Aşağıda KVK 32/A maddesinin temel hükümleri özetlenmiştir; kanunun resmi metni değildir. Resmi metin için mevzuat.gov.tr'deki 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'na başvurunuz.
Fıkra 1: Finans ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar, iş ortaklıkları, taahhüt işleri, 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirilen yatırımlar ile rödovans sözleşmelerine bağlı olarak gerçekleştirilen yatırımlar hariç olmak üzere, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından teşvik belgesine bağlanan yatırımlardan elde edilen kazançlar, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren yatırıma katkı tutarına ulaşılana kadar indirimli oranlar üzerinden kurumlar vergisine tabi tutulur. 7555 sayılı Kanun ile değiştirilmiş haliyle, indirimli vergi uygulaması indirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dahil en fazla 10 hesap dönemiyle sınırlıdır ve bu süre zarfında vergi indirim oranı yüzde altmış olarak uygulanır.
Yatırıma katkı oranı ve tutarı: Yatırıma katkı oranı (YKO), yatırım harcamasının ne kadarlık kısmının vergi indirimi yoluyla devlet tarafından karşılanacağını gösterir ve Cumhurbaşkanınca belirlenir. Yatırıma katkı tutarı (YKT), yatırım harcamasının YKO ile çarpılmasıyla bulunur ve indirimli vergi yoluyla yararlanılabilecek azami tutardır. Yatırımın tamamlanmasından sonra kullanılamayan yatırıma katkı tutarı, tamamlama vizesi için Bakanlığa başvurulan yılı izleyen yıldan itibaren yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınır.
Diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlar: Yatırım tamamlanmadan veya yatırımdan kazanç elde edilmeden önce, yatırıma katkı tutarının bir kısmı mükellefin diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlara indirimli oran uygulanarak kullanılabilir. 24.07.2025 öncesi belgelerde bu kullanım yatırım dönemiyle ve gerçekleştirilen yatırım harcamasıyla sınırlıdır. 24.07.2025 ve sonrasında alınan belgelerde ise indirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dahil dört hesap dönemiyle, toplam yatırıma katkı tutarının Cumhurbaşkanınca belirlenen oranıyla (9903 sayılı Kararda %50) ve hak edilen yatırıma katkı tutarıyla sınırlıdır.
Cumhurbaşkanının yetkileri: Cumhurbaşkanı; yatırıma katkı oranını ve vergi indirim oranını belirlemeye, yatırım harcamaları içindeki arsa, bina, kullanılmış makine, yedek parça, yazılım, patent, lisans ve know-how bedeli gibi harcamaların oranlarını ayrı ayrı veya topluca sınırlandırmaya yetkilidir. 9903 sayılı Karar kapsamında vergi indirim oranı tüm belgeler için %60'tır; arazi, arsa, royalti, yedek parça ve amortismana tâbi olmayan diğer harcamalar indirimli vergi uygulamasına konu edilemez.
Tevsi yatırımlar: Tevsi yatırımlarda elde edilen kazancın işletme bütünlüğü çerçevesinde ayrı hesaplarda izlenmek suretiyle tespit edilebilmesi halinde indirimli oran bu kazanca uygulanır. Kazancın ayrı tespit edilememesi halinde indirimli oran uygulanacak kazanç, yapılan tevsi yatırım tutarının dönem sonunda kurumun aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit kıymet tutarına (devam eden yatırımlara ait tutarlar dahil) oranlanması suretiyle belirlenir; hesaplamada sabit kıymetlerin enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan değerleri dikkate alınır.
Fıkra 8: Yatırım teşvik belgesi bazında yapılan yatırım harcamasına yatırıma katkı oranının uygulanmasıyla belirlenen tutarın %10'luk kısmı, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayı takip eden ikinci ayın sonuna kadar talep edilmesi şartıyla, özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç olmak üzere tahakkuk etmiş diğer vergi borçlarından terkin edilmek suretiyle kullanılabilir. Terkin talep edilebilecek tutar, hak edilen yatırıma katkı tutarından indirimli kurumlar vergisi yoluyla kullanılan tutar düşüldükten sonra kalanın yarısını aşamaz; terkin edilen tutarın bir katı kadar yatırıma katkı tutarından da vazgeçilmiş sayılır. Yatırımın tamamlanmış olması şartı aranmaz. (7338 sayılı Kanunla eklenmiştir; 1/1/2022 tarihinden itibaren yapılan yatırım harcamalarına uygulanır.)
Temel Kavramlar
Yatırıma Katkı Oranı (YKO)
YKO, devletin yatırım harcamasının ne kadar oranında vergi tasarrufu sağlayacağını belirler. Eski belgelerde bölgeye göre %15 ile %50 arasında, 9903 sayılı Karar kapsamındaki yeni belgelerde yatırımın tabi olduğu programa göre belirlenir. Belgede yazılı oran esastır.
Yatırıma Katkı Tutarı (YKT)
YKT, toplam yatırım harcamasının YKO ile çarpımıyla bulunur. Bu tutar, mükellefin indirimli vergi uygulaması yoluyla elde edebileceği azami vergi tasarrufunun üst sınırıdır.
Vergi İndirim Oranı (VİO) ve İndirimli KV Oranı
VİO, standart kurumlar vergisi oranı üzerinden yapılacak indirimin büyüklüğünü gösterir. Post-7555 sisteminde bu oran sabit %60'tır. İndirimli KV oranı aşağıdaki formülle bulunur:
Dönemsel YKT Kullanımı
Her hesap döneminde indirimli KV uygulaması sonucu elde edilen vergi tasarrufu, birikimli YKT'den düşülür. Dönemsel vergi tasarrufu aşağıdaki formülle hesaplanır:
7555 Sayılı Kanun ile Gelen Temel Değişiklikler
7555 Sayılı Kanun (Resmî Gazete: 24.07.2025, sayı 32965) KVK 32/A maddesini köklü biçimde revize etmiştir. Yeni hükümler, 16.06.2025 veya sonrasında başvurusu yapılan ve 24.07.2025 veya sonrasında alınan teşvik belgelerine uygulanır; bu iki şarttan birini taşımayan belgelerde eski hükümler uygulanmaya devam eder.
- 10 Dönem Sınırı: Önceki sistemde katkı tutarına ulaşılana kadar süre sınırı olmaksızın indirimli KV uygulanabiliyordu. Yeni hükümlerde indirim, indirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi (indirime konu matrahın ilk oluştuğu dönem) dahil en fazla 10 hesap dönemi uygulanır; süre her belge için ayrı izlenir.
- Tek %60 VİO: Eski sistemde VİO bölgeye göre %50 ile %90 arasında değişiyordu. Yeni hükümlerde tüm belgeler için %60'tır. 1. ve 2. bölge yatırımları için avantajlı, 4-6. bölgeler için dezavantajlı bir değişikliktir.
- Diğer Faaliyet Kazancı: Eski hükümlerde yatırım dönemi boyunca, toplam katkının %80'i ve gerçekleştirilen harcama ile sınırlı uygulanıyordu. Yeni hükümlerde ilk dört hesap dönemiyle, toplam katkının %50'si ve hak edilen katkı (harcama × YKO) ile sınırlıdır. Dört dönemde kullanılmayan pay 10 dönem içinde yatırım kazancına uygulanabilir.
- Kazanç Varken Kullanılmayan Katkı: Hesap döneminde kazanç bulunmasına rağmen yararlanılmayan katkı tutarı izleyen dönemlerde dikkate alınamaz. Matrah yetersizliği nedeniyle kullanılamayan hak edilen tutar ise kümülatif sınır içinde sonraki dönemlerde kullanılabilir.
- Yeniden Değerleme (değişmedi): Kalan katkının yeniden değerleme oranında artırılması eski hükümlerde de vardı. Endeksleme, tamamlama vizesi için Bakanlığa başvurulan yılı izleyen yıldan itibaren geçici vergi dönemleri itibarıyla uygulanır.
Bölge Bazlı Oranlar (Eski Belgeler — 2012/3305 BKK)
Eski hükümlere tabi belgelerde YKO ve VİO bölgeye göre belirlenir (2012/3305 sayılı BKK, Madde 15). 9903 sayılı Karar kapsamındaki yeni belgelerde ise VİO tüm programlarda %60'tır, YKO programa göre belirlenir. Her iki durumda da belgede yazılı oran esastır.
| Bölge | Örnek İller | YKO | VİO | İndirimli KV (%25 üzerinden) |
|---|---|---|---|---|
| Bölge 1 | İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Kocaeli | %15 | %50 | %12,5 |
| Bölge 2 | Konya, Kayseri, Denizli, Manisa | %20 | %55 | %11,25 |
| Bölge 3 | Adana, Gaziantep, Samsun, Trabzon | %25 | %60 | %10 |
| Bölge 4 | Malatya, Sivas, Hatay, Elazığ | %30 | %70 | %7,5 |
| Bölge 5 | Erzurum, Tokat, Kahramanmaraş, Ordu | %40 | %80 | %5 |
| Bölge 6 | Şanlıurfa, Diyarbakır, Ağrı, Van | %50 | %90 | %2,5 |
Hangi Yatırımlar Kapsam Dışındadır?
KVK 32/A, çok geniş bir kapsama sahip olsa da bazı sektör ve yatırım türleri teşvik sisteminin dışında tutulmuştur:
- Finans ve Sigortacılık Sektörleri: Bankalar, sigorta şirketleri, finansal kiralama şirketleri ve faktöring şirketleri 32/A kapsamından yararlanamaz. Bu sektörlerin yoğun denetim altında olması ve yapısal risk taşıması gerekçe gösterilmektedir.
- İş Ortaklıkları: Kurumlar vergisi mükellefiyeti açısından iş ortaklığı olarak değerlendirilen yapılar indirimli KV sisteminden faydalanamaz. Ortaklar bireysel olarak değerlendirilir.
- Taahhüt İşleri: İnşaat ve taahhüt sektöründe yüklenici sıfatıyla yapılan işler kapsam dışıdır; bu işler genellikle proje bazlı olup sabit yatırım niteliği taşımamaktadır.
- 4283 Sayılı Kanun Kapsamındaki Yatırımlar: Yap-İşlet modeli ile elektrik enerjisi üretim tesisi yatırımları bu kanun kapsamındaki özel desteklerden yararlandığından 32/A dışında tutulmuştur.
- 3996 Sayılı Kanun Kapsamındaki Yatırımlar: Yap-İşlet-Devret modeli çerçevesinde gerçekleştirilen kamu altyapı yatırımları kendi özel teşvik çerçeveleri kapsamında değerlendirilir.
- Rödovans Sözleşmelerine Bağlı Yatırımlar: Özellikle maden sektöründe rödovans (işletme hakkı devri) sözleşmesi kapsamında yapılan yatırımlar 32/A'dan yararlanamaz.
Pratik Uygulama — Adım Adım
İndirimli kurumlar vergisi sisteminden doğru biçimde yararlanmak için aşağıdaki adımların eksiksiz takip edilmesi gerekir:
- Teşvik Belgesi Almak: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na başvurarak yatırım teşvik belgesi alınır. Başvuru tarihi ve belge tarihi birlikte hangi hükümlerin (eski / yeni) uygulanacağını belirler.
- Yatırımı Tamamlamak: Teşvik belgesinde öngörülen yatırım tutarı ve süre içinde yatırımlar tamamlanır. Yatırım dönemi boyunca harcamalar muhasebe kayıtlarına geçirilir ve teşvik belgesiyle eşleştirilir.
- Dönemsel Beyannamede İndirimli Oran Uygulamak: Geçici vergi ve kurumlar vergisi beyannamelerinde indirimli KV matrahı hesaplanarak standart oran yerine indirimli oran uygulanır. Önce yatırımdan elde edilen kazanç ayrılır; diğer faaliyet kazancı için dönemin sınırları (eski: %80 ve harcama; yeni: %50 ve hak edilen katkı) doğru hesaplanmalıdır.
- YKT Takibi: Her dönem sonunda kullanılan YKT miktarı kümülatif olarak izlenir. Diğer faaliyetler kanalı (f.3/c) ve yatırım kazancı kanalı (f.1) kullanımları ayrı takip edilir. Kalan YKT, yeni hükümlerde 4 ve 10 dönem sınırları sürekli kontrol edilmelidir.
- Tamamlanma Vizesi: Yatırımın tamamlanmasından sonra Bakanlığa başvurularak tamamlama vizesi alınır. Yatırım kazancına indirim için vize şartı aranmaz (kısmen işletmeye başlanılan dönemden itibaren uygulanır); ancak kalan katkının endekslenmesi vize başvurusunu izleyen yıldan başlar.
- İşletme Döneminde Devam: Yatırımdan elde edilen kazanç üzerinden, kalan YKT'ye ulaşılana ya da (yeni hükümlerde) 10 dönem dolana kadar indirimli KV uygulanmaya devam eder. Kalan YKT, vize başvurusunu izleyen yıldan itibaren geçici dönem bazında yeniden değerleme oranında artırılır.
Bu Hesaplamayı Otomatik Yapın
ikvhesap.com, KVK 32/A kapsamındaki tüm dönemlerinizi belge bazında kümülatif olarak takip eder: diğer faaliyet ve yatırım kazancı paylarını, 4 ve 10 dönem sınırlarını, hak edilen katkı sınırını, çok belgede kazanç ayrıştırmasını ve yeniden değerleme artışını otomatik hesaplar.
Demo\'da İnceleyin →