İçindekiler
KVK 32/A Nedir?
5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32/A maddesi, yatırım teşvik belgesine sahip firmaların belirli koşullar altında daha düşük oranlı kurumlar vergisi ödemesine olanak tanıyan bir vergi teşvik mekanizmasıdır. "İndirimli Kurumlar Vergisi" (İKV) olarak da bilinen bu sistem, devletin bölgesel kalkınmayı ve özel sektör yatırımlarını vergisel araçlarla destekleme politikasının temel taşını oluşturur.
Madde 32/A kapsamındaki teşvikin mantığı şöyledir: devlet, yatırımcıya "sen bu yatırımı yap, yatırıma katkı tutarına (YKT) ulaşana kadar kurumlar vergini indirimli öde" der. Bu sayede yatırımcı, normalde ödeyeceği vergiyi kısmen ödemeyerek fiilen bir nakit teşvik elde eder. Sistem, hem yatırım döneminde ("diğer faaliyetlerden" elde edilen kazançlar üzerinden) hem de işletme döneminde (yatırımdan elde edilen kazançlar üzerinden) uygulanabilir.
Kapsam geniş tutulmuştur: finans ve sigortacılık sektörleri ile iş ortaklıkları hariç olmak üzere kurumlar vergisi mükellefi olan tüm firmalar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'ndan teşvik belgesi almaları kaydıyla 32/A'dan yararlanabilir. 7555 Sayılı Kanun ile 2025 yılında sisteme köklü değişiklikler getirilmiştir: sabit %60 vergi indirim oranı, en fazla 10 hesap dönemi sınırı ve yatırım dönemi diğer faaliyetler kanalı (f.3/c) ile işletme dönemi yatırım kazancı kanalı (f.1) ayrımı bunların başında gelmektedir.
Madde 32/A Tam Metni
Aşağıda KVK 32/A maddesinin temel fıkraları verilmiştir. Madde, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Cumhurbaşkanı Kararnamesi yetkileri çerçevesinde uygulanmaktadır.
Fıkra 1: Finans ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar, iş ortaklıkları, taahhüt işleri, 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirilen yatırımlar ile rödovans sözleşmelerine bağlı olarak gerçekleştirilen yatırımlar hariç olmak üzere, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından teşvik belgesine bağlanan yatırımlardan elde edilen kazançlar, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren yatırıma katkı tutarına ulaşılana kadar indirimli oranlar üzerinden kurumlar vergisine tabi tutulur. 7555 sayılı Kanun ile değiştirilmiş haliyle, işletme dönemine ilişkin indirimli vergi uygulaması en fazla 10 hesap dönemiyle sınırlıdır ve bu süre zarfında vergi indirim oranı yüzde altmış olarak uygulanır.
Fıkra 2: Bu maddede geçen "yatırıma katkı oranı (YKO)", yatırım harcamalarının ne kadarlık kısmının vergi indirimi yoluyla devlet tarafından karşılanacağını ifade eder. "Yatırıma katkı tutarı (YKT)" ise toplam yatırım harcaması ile YKO'nun çarpımıyla bulunan, mükellefin kullanabileceği azami vergi tasarrufu tutarıdır. 7555 Sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden sonra tamamlanma vizesi alınan dönemden itibaren kullanılmayan yatırıma katkı tutarı, her hesap dönemi sonunda yeniden değerleme oranında artırılarak sonraki hesap dönemlerine devredilir.
Fıkra 3: Cumhurbaşkanı; yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlar için bölgeler itibarıyla yatırıma katkı oranını belirlemeye, vergi indirim oranını yüzde elliye kadar uygulamaya (Post-7555'te bu oran %60 olarak sabitlenmiştir), diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara indirimli oran uygulanmasına ilk dört hesap dönemiyle sınırlı ve yatırıma katkı tutarının yüzde ellisini aşmamak kaydıyla izin vermeye, 6745 sayılı Kanunla belirlenen yatırım bölgelerinde geçerli ilave teşvik unsurlarını uygulamaya yetkilidir.
Fıkra 4: Tevsi yatırımlarda, elde edilen kazancın işletme bütünlüğü çerçevesinde ayrı hesaplarda izlenmek suretiyle tespit edilebilmesi halinde indirimli oran bu kazanca uygulanır. Kazancın ayrı bir şekilde tespit edilememesi halinde ise indirimli oran uygulanacak kazanç, yapılan tevsi yatırım tutarının dönem sonunda kurumun aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit kıymet tutarına (devam eden yatırımlara ait tutarlar da dahil) oranlanması suretiyle belirlenir. Bu hesaplama sırasında sabit kıymetlerin yeniden değerlenmiş tutarları dikkate alınır.
Fıkra 8: Yatırımın teşvik belgesinde öngörülen süre ve koşullar dahilinde tamamlanması halinde, hesaplanan yatırıma katkı tutarının yüzde onuna kadar olan kısmı, mükellefin diğer vergi borçlarından mahsup edilmek suretiyle kullandırılabilir. Bu terkin imkânı, yatırıma katkı tutarının tamamı kullanılmadan önce de işletilebilir.
Fıkra 9: Gelir vergisi mükellefleri de bilanço esasına göre defter tutmaları ve yatırım teşvik belgesine sahip olmaları kaydıyla 32/A kapsamındaki indirimli vergi uygulamasından yararlanabilir. Bu mükellefler için gelir vergisi stopajı ve geçici vergi beyannamelerinde de indirimli oran uygulanır.
Temel Kavramlar
Yatırıma Katkı Oranı (YKO)
YKO, devletin yatırım harcamasının ne kadar oranında vergi tasarrufu sağlayacağını belirler. Bölgeye ve yatırım türüne göre %15 ile %50 arasında değişir. Cumhurbaşkanı Kararnamesiyle belirlenir.
Yatırıma Katkı Tutarı (YKT)
YKT, toplam yatırım harcamasının YKO ile çarpımıyla bulunur. Bu tutar, mükellefin indirimli vergi uygulaması yoluyla elde edebileceği azami vergi tasarrufunun üst sınırıdır.
Vergi İndirim Oranı (VİO) ve İndirimli KV Oranı
VİO, standart kurumlar vergisi oranı üzerinden yapılacak indirimin büyüklüğünü gösterir. Post-7555 sisteminde bu oran sabit %60'tır. İndirimli KV oranı aşağıdaki formülle bulunur:
Dönemsel YKT Kullanımı
Her hesap döneminde indirimli KV uygulaması sonucu elde edilen vergi tasarrufu, birikimli YKT'den düşülür. Dönemsel vergi tasarrufu aşağıdaki formülle hesaplanır:
7555 Sayılı Kanun ile Gelen Temel Değişiklikler
7555 Sayılı Kanun, 16 Haziran 2025 tarihi itibarıyla KVK 32/A maddesini köklü biçimde revize etmiştir. Bu tarihten itibaren başvurulan teşvik belgeleri yeni sisteme tabi olurken, önceki başvurular eski mevzuata göre uygulamaya devam eder.
- 10 Dönem Sınırı: Önceki sistemde YKT'ye ulaşılana kadar sınırsız dönem boyunca indirimli KV uygulanabiliyordu. Post-7555'te işletme dönemi için en fazla 10 hesap dönemi sınırı getirildi. Bu sınır, kazancın yüksek ya da düşük olmasından bağımsız uygulanır.
- %60 Sabit VİO: Eski sistemde VİO bölgeye göre %40 ila %90 arasında değişiyordu. Post-7555'te bu oran bütün bölgeler için sabit %60 olarak belirlendi. Bölge 1 için avantajlı, Bölge 5-6 için ise dezavantajlı bir değişikliktir.
- Diğer Faaliyetler (f.3/c) / Yatırım Kazancı (f.1) Kanal Ayrımı: Yatırım döneminde "diğer faaliyetlerden" elde edilen kazançlara uygulanan indirimli KV (diğer faaliyetler kanalı, f.3/c) ile işletme döneminde yatırımdan elde edilen kazançlara uygulanan indirimli KV (yatırım kazancı kanalı, f.1) birbirinden ayrıştırıldı. Her kanalın kendi limitleri ve dönem sınırları vardır.
- Yeniden Değerleme Eklenmesi: Yatırımın tamamlanmasından sonra kullanılmayan YKT bakiyesi, her hesap dönemi sonunda yeniden değerleme oranında artırılır. Bu artış, uzun süreli yatırımlarda YKT'nin enflasyona karşı korunmasını sağlar.
- Kullanılmayan YKT'nin Devredilmemesi: Diğer faaliyetler kanalında (f.3/c) kullanılmayan tutarlar sonraki hesap dönemine devredilmez. Dönem içinde kazanç yoksa ya da limit aşılmışsa o dönemin hakkı kalıcı olarak kaybedilir.
Bölge Bazlı Oranlar (2012/3305 BKK Kapsamı, Pre-7555)
Türkiye, yatırım teşvik sistemi kapsamında 6 bölgeye ayrılmaktadır. Her bölge için YKO ve VİO farklı belirlenmekte; bu da indirimli KV oranını ve toplam YKT tutarını doğrudan etkilemektedir. Aşağıdaki tablo 2012/3305 BKK kapsamındaki standart yatırımlar için geçerlidir.
| Bölge | Örnek İller | YKO | VİO | İndirimli KV (%25 üzerinden) |
|---|---|---|---|---|
| Bölge 1 | İstanbul, Ankara, İzmir | %15 | %40 | %15 |
| Bölge 2 | Adana, Bursa, Gaziantep | %20 | %50 | %12,5 |
| Bölge 3 | Kocaeli, Manisa, Denizli | %25 | %60 | %10 |
| Bölge 4 | Konya, Kayseri, Samsun | %30 | %70 | %7,5 |
| Bölge 5 | Şanlıurfa, Diyarbakır, Malatya | %40 | %80 | %5 |
| Bölge 6 | Ağrı, Muş, Hakkari, Şırnak | %50 | %90 | %2,5 |
Hangi Yatırımlar Kapsam Dışındadır?
KVK 32/A, çok geniş bir kapsama sahip olsa da bazı sektör ve yatırım türleri teşvik sisteminin dışında tutulmuştur:
- Finans ve Sigortacılık Sektörleri: Bankalar, sigorta şirketleri, finansal kiralama şirketleri ve faktöring şirketleri 32/A kapsamından yararlanamaz. Bu sektörlerin yoğun denetim altında olması ve yapısal risk taşıması gerekçe gösterilmektedir.
- İş Ortaklıkları: Kurumlar vergisi mükellefiyeti açısından iş ortaklığı olarak değerlendirilen yapılar indirimli KV sisteminden faydalanamaz. Ortaklar bireysel olarak değerlendirilir.
- Taahhüt İşleri: İnşaat ve taahhüt sektöründe yüklenici sıfatıyla yapılan işler kapsam dışıdır; bu işler genellikle proje bazlı olup sabit yatırım niteliği taşımamaktadır.
- 4283 Sayılı Kanun Kapsamındaki Yatırımlar: Yap-İşlet modeli ile elektrik enerjisi üretim tesisi yatırımları bu kanun kapsamındaki özel desteklerden yararlandığından 32/A dışında tutulmuştur.
- 3996 Sayılı Kanun Kapsamındaki Yatırımlar: Yap-İşlet-Devret modeli çerçevesinde gerçekleştirilen kamu altyapı yatırımları kendi özel teşvik çerçeveleri kapsamında değerlendirilir.
- Rödovans Sözleşmelerine Bağlı Yatırımlar: Özellikle maden sektöründe rödovans (işletme hakkı devri) sözleşmesi kapsamında yapılan yatırımlar 32/A'dan yararlanamaz.
Pratik Uygulama — Adım Adım
İndirimli kurumlar vergisi sisteminden doğru biçimde yararlanmak için aşağıdaki adımların eksiksiz takip edilmesi gerekir:
- Teşvik Belgesi Almak: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na başvurarak yatırım teşvik belgesi alınır. Başvuru tarihi, hangi mevzuatın (Pre/Post-7555) uygulanacağını belirler.
- Yatırımı Tamamlamak: Teşvik belgesinde öngörülen yatırım tutarı ve süre içinde yatırımlar tamamlanır. Yatırım dönemi boyunca harcamalar muhasebe kayıtlarına geçirilir ve teşvik belgesiyle eşleştirilir.
- Dönemsel Beyannamede İndirimli Oran Uygulamak: Geçici vergi ve kurumlar vergisi beyannamelerinde indirimli KV matrahı hesaplanarak standart oran yerine indirimli oran uygulanır. Diğer faaliyetler kanalı (f.3/c) için dönemin limitleri doğru hesaplanmalıdır.
- YKT Takibi: Her dönem sonunda kullanılan YKT miktarı kümülatif olarak izlenir. Diğer faaliyetler kanalı (f.3/c) ve yatırım kazancı kanalı (f.1) kullanımları ayrı takip edilir. Kalan YKT ve 10 dönem sınırı sürekli kontrol edilmelidir.
- Tamamlanma Vizesi: Yatırımın tamamlanmasından sonra Bakanlığa başvurularak tamamlanma vizesi alınır. Bu vize, yatırım kazancı kanalının (f.1 — işletme dönemi indirimli KV) kullanılabilmesi için zorunludur.
- İşletme Döneminde Devam: Tamamlanma vizesi sonrasında yatırım kazancı kanalı (f.1) aktif hale gelir. Yatırımdan elde edilen kazanç üzerinden, kalan YKT'ye ulaşılana ya da 10 dönem dolana kadar indirimli KV uygulanmaya devam eder. Her dönem kalan YKT yeniden değerleme oranında artırılır.
Bu Hesaplamayı Otomatik Yapın
ikvhesap.com, KVK 32/A kapsamındaki tüm dönemlerinizi kümülatif olarak takip eder. Diğer faaliyetler (f.3/c) ve yatırım kazancı (f.1) kanallarını, FIFO sertifika sıralamasını ve yeniden değerleme artışını otomatik hesaplar.
Ücretsiz Hesaplayın →