2025/9903 CB Kararı — Yeni Teşvik Sistemi

Giriş: Yeni Teşvik Çerçevesi

2025/9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Türkiye'nin yatırım teşvik sistemini yeniden yapılandıran temel mevzuat belgesidir. Daha önce yürürlükte olan 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın (BKK) yerini almak üzere hazırlanan bu karar, 7555 Sayılı Kanun ile eş zamanlı olarak 16 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu geçiş, yalnızca mevzuat numarasının değişmesi değil; sistematik bir reforma işaret etmektedir. Yatırım teşvik sistemi artık daha sektör odaklı, teknoloji yoğunluğunu ön plana çıkaran ve bölgesel kalkınma hedeflerini daha net biçimde tanımlayan bir yapıya kavuşmuştur. 2012/3305 kapsamında başvurulmuş ve hâlâ geçerliliğini koruyan belgeler eski çerçevede uygulanmaya devam etmekte; yeni başvurular ise 2025/9903 kapsamında değerlendirilmektedir.

2012/3305 BKK ile Karşılaştırma

Yeni Teşvik Programları

2025/9903 kapsamında beş ana teşvik programı tanımlanmıştır. Her program, farklı sektör ve ölçek kriterlerine göre tasarlanmıştır:

• Teknoloji Hamlesi Programı: Yüksek ve ileri teknoloji sınıfındaki sektörleri kapsayan bu program, Ar-Ge yoğun üretim yatırımlarını, yazılım geliştirme altyapılarını ve katma değeri yüksek imalat yatırımlarını hedefler. Ek destek unsurları (insan kaynağı desteği, altyapı sübvansiyonu gibi) teşvik paketine dahil edilmiştir.
• Yerel Kalkınma Hamlesi Programı: Türkiye'nin görece az gelişmiş bölgelerinde (Bölge 4-6) yapılacak yatırımlar için tasarlanmıştır. İstihdam yaratma etkisi yüksek, bölgeye katkısı somut yatırımları ön plana çıkarmaktadır. Sosyal güvenlik primi işveren payı desteği ve faiz desteği bu programın temel araçları arasındadır.
• Stratejik Hamle Programı: Savunma, havacılık, uzay, enerji güvenliği ve kritik hammadde üretimi gibi ulusal stratejik öneme sahip sektörleri kapsar. %50 YKO ve %100 VİO ile en yüksek teşvik paketini sunar; KV sıfıra indirilebilmektedir.
• Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi: Her yıl Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle güncellenen öncelikli yatırım listesindeki sektörler, bulundukları bölgeden bağımsız olarak 5. bölge oranlarından yararlanır. Bu mekanizma eski sistemde de vardı; 2025/9903 ile kapsam ve esneklik artırıldı.
• Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi: 2025/9903 ile getirilen yeni bir kategoridir. Dönemsel olarak belirlenen ulusal hedeflerle uyumlu (cari açık azaltma, ihracat artışı, kritik ithal ikamesi gibi) yatırımlar bu sistem kapsamında değerlendirilebilir. Kriterler yıllık kararnamelerle belirlenir.

Başvuru Koşulları

2025/9903 kapsamında teşvik belgesi almak için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'ne başvurulur. Temel koşullar şunlardır:

• Asgari Yatırım Tutarı: Bölgeye ve yatırım türüne göre değişen asgari tutarlar vardır. Bölge 1-2 için standart yatırımlarda asgari tutar daha yüksek belirlenirken, Bölge 5-6 için daha düşük tutarlar kabul edilmektedir. Büyük ölçekli ve stratejik yatırımlar için ayrı eşik değerler geçerlidir.
• Başvuru Belgesi Paketi: Proje fizibilite raporu, çevre etki değerlendirmesi (gerektiriyorsa), finansman planı, istihdam projeksiyonu ve teknik kapasite belgelerinden oluşan kapsamlı bir başvuru paketi hazırlanır.
• Geçiş Tarihi: 16 Haziran 2025 ve sonrasında yapılan tüm başvurular, 2012/3305 değil 2025/9903 kapsamında değerlendirilir. Bu tarihten önce başvurulan ve henüz sonuçlanmamış dosyalar, başvuru tarihindeki mevzuata göre işleme alınır.

İndirimli KV Açısından Yeni Sistemde Ne Değişti?

2025/9903 çerçevesinde alınan teşvik belgelerine, 7555 Sayılı Kanun'un tüm hükümleri eksiksiz uygulanır. İndirimli KV perspektifinden bakıldığında en kritik değişiklikler şunlardır:

• VİO %60'ta Sabit: Yatırımın hangi bölgede yapıldığından bağımsız olarak indirimli kurumlar vergisi oranı %10 (%25 × 0,40 = %10) olarak uygulanır.
• ⚠️ Diğer Faaliyetler Kanalı Yalnızca 4 Hesap Dönemi: KVK 32/A fıkra 3/c kapsamında diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara indirimli KV uygulanabilecek süre, ilk kullanım döneminden itibaren en fazla dördüncü hesap döneminin sonuna kadardır. 4. yılın sonunda kalan haklar devredilemez; silinir. (Eski 2012/3305 sisteminde bu süre 10 dönemdi.)
• ⚠️ YKT Bazlı Limit — Harcama Değil: Yeni sistemde indirimli KV kullanımı, gerçekleştirilen yatırım harcaması ile değil, hak edilen yatırıma katkı tutarı (YKT) ile sınırlıdır. Eski sistemdeki "ne kadar harcadıysanız o kadar kullanın" anlayışı değişmiştir.
• ⚠️ Yıllık Hak Kaybı: Bir hesap yılında kullanma hakkı doğduğu halde kullanılmayan YKT, sonraki yıllara devredilmez; kalıcı olarak kaybolur. Ancak aynı yıl içindeki geçici vergi dönemlerinde kullanılmayan tutarlar sonraki çeyreğe ve yıllık beyannamede kullanılabilir.
• Yeniden Değerleme Artık Zorunlu: Tamamlanma vizesi sonrasında kalan YKT'nin yeniden değerleme oranında artırılması 2025/9903 kapsamındaki belgeler için zorunlu uygulamadır.
• İki Dönem Ayrımı Zorunlu: Yatırım dönemi (KVK 32/A f.3/c) ve işletme dönemi (KVK 32/A f.1) kanallarında ayrı hesaplamalar yapılmaya devam eder. Beyannamelerde doğru kanalın kullanılmaması tarhiyat riskini doğurabilir.

Hangi Sistem Daha Avantajlı?

Bu soru, bölgeye ve yatırım profiline göre farklı yanıtlar üretir. Analizi Bölge 3 örneği üzerinden yapalım:

Mevcut Yatırımcılar İçin Geçiş Rehberi

• Eski Belgesi Olan Yatırımcılar: 16 Haziran 2025 öncesi başvurulan ve reddedilmemiş belgeler, 2012/3305 kapsamında uygulamaya devam eder. Herhangi bir dönüşüm talebi söz konusu değildir; belgeniz hangi mevzuata tabi olarak çıktıysa o çerçevede devam eder.
• Yeni Yatırım Planlayanlar: 16 Haziran 2025 sonrasında başvuracaklar 2025/9903 kapsamında değerlendirilir. Hangi bölgede, hangi sektörde ve hangi yatırım tutarıyla başvuracaklarını bu çerçevede planlamalıdırlar.
• Her İki Belgesi Olan Şirketler: Hem Pre hem Post-7555 kapsamında teşvik belgesi bulunan firmalar, iki sistemi paralel yönetmek zorundadır. Her belge kendi YKT takibine, kendi kanal mantığına ve kendi dönem sınırına tabidir. Bu durumda FIFO prensibiyle uygulamanın yönetilmesi ve belge bazlı ayrı raporlama yapılması zorunludur.