İçindekiler
Giriş: Yeni Teşvik Çerçevesi
9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar, 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın yerini almış ve 30 Mayıs 2025 tarihli, 32915 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. İndirimli kurumlar vergisine ilişkin yeni KVK 32/A hükümleri ise 7555 sayılı Kanunla getirilmiş (24.07.2025 tarihli Resmî Gazete) ve uygulama esasları 24 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ile açıklanmıştır.
Yeni kurallar, 16.06.2025'ten önce başvurusu yapılmış ve reddedilmemiş olanlar hariç, 24.07.2025 tarihinden itibaren (bu tarih dahil) alınan yatırım teşvik belgelerine uygulanır. Bu tarihlerden önceki belgeler eski 32/A hükümleriyle uygulanmaya devam eder; iki rejimin kuralları belge bazında ayrı ayrı izlenir.
Eski ve Yeni Sistemin Karşılaştırması
| Konu | Eski hükümler (2012/3305) | Yeni hükümler (9903 + 7555) |
|---|---|---|
| Vergi indirim oranı (VİO) | Bölgeye ve yatırım türüne göre %50–%90 | Tek oran: %60 (indirimli KV oranı %10) |
| Yatırıma katkı oranı (YKO) | Bölgeye göre %15–%50 | Yatırımın tabi olduğu programa göre; belgede yazılı oran esas |
| Toplam süre sınırı | Yok (katkı tutarı bitene kadar) | İndirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dahil en fazla 10 hesap dönemi |
| Diğer faaliyet kazancına indirim | Yatırım döneminde, toplam katkının %80'ine kadar; süre: tamamlama vizesi müracaatına kadar | İlk dört hesap döneminde, toplam katkının %50'si ve hak edilen katkı tutarı ile sınırlı |
| İkinci sınır | Gerçekleştirilen yatırım harcaması | Hak edilen yatırıma katkı tutarı (harcama × YKO) |
| Kazanç varken kullanılmayan katkı | Sonraki dönemlere devreder | Sonraki dönemlerde dikkate alınamaz |
| Katkı hesabına girmeyen harcamalar | Karara göre sınırlı | Arazi, arsa, royalti, yedek parça ve amortismana tabi olmayan diğer harcamalar |
Yeni Teşvik Programları
9903 sayılı Kararla vergi indirimi desteği bölgeye göre değil, yatırımın tabi olduğu programa göre belirlenir. Bölge sınıflandırması ise diğer destek unsurları ve programların kapsamı bakımından önemini korur. Programlar ve vergi indirimi açısından temel oranlar:
| Program | Kapsam (özet) | YKO | VİO |
|---|---|---|---|
| Teknoloji Hamlesi | Yüksek ve orta-yüksek teknolojili, Ar-Ge yoğun üretim yatırımları | %50 | %60 |
| Yerel Kalkınma Hamlesi | Bölgesel potansiyele dayalı, kalkınma odaklı yatırımlar | %50 | %60 |
| Stratejik Hamle | Ulusal stratejik önemi olan, ithalat bağımlılığını azaltan yatırımlar | %40 | %60 |
| Öncelikli Yatırımlar | Kararda öncelikli olarak sayılan konulardaki yatırımlar | %30 | %60 |
| Hedef Yatırımlar | Kararda hedef olarak belirlenen sektörlerdeki yatırımlar | %20 | %60 |
Not: Oranlar programa ve belgeye göre farklılaşabilir; indirimli kurumlar vergisi hesabında her zaman teşvik belgesinde yazılı yatırıma katkı ve vergi indirim oranı esas alınır.
Başvuru ve Geçiş Tarihleri
- Başvuru: Teşvik belgesi için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'ne başvurulur; asgari yatırım tutarları ve program koşulları Kararda belirlenmiştir.
- 16.06.2025 öncesi başvuru: Belge 24.07.2025'ten sonra alınsa bile eski 32/A hükümleri uygulanır. (Örnek: 11.06.2025'te başvurulup 18.08.2025'te alınan belge eski hükümlere tabidir.)
- 16.06.2025 ve sonrası başvuru, 24.07.2025 ve sonrası belge: Yeni 32/A hükümleri (tek %60 oran, 4 ve 10 hesap dönemi sınırları) uygulanır.
İndirimli KV Açısından Yeni Sistemde Ne Değişti?
- Tek vergi indirim oranı: %60. Yeni hükümlere tabi belgelerde indirimli kurumlar vergisi oranı %25 − (%25 × %60) = %10'dur.
- ⚠️ Diğer faaliyet kazancı yalnız ilk dört hesap döneminde. İndirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dahil dördüncü hesap döneminin sonuna kadar diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara, toplam katkı tutarının %50'sini ve hak edilen katkı tutarını aşmamak üzere indirimli KV uygulanabilir. Eski sistemdeki %80 tavan kaldırılmıştır.
- ⚠️ Dört yıllık süre durmaz. Sürenin başlaması için indirimin uygulanabileceği bir vergi matrahının oluşması gerekir; süre başladıktan sonra matrah oluşmayan yıllar süreyi durdurmaz veya uzatmaz.
- Dört yılda kullanılmayan pay kaybolmaz. Diğer faaliyetler için kullanılmayan kısım, hak edilen katkı tutarını aşmamak üzere, ilk dört dönem dahil on hesap dönemi içinde yatırımın işletilmesinden elde edilen kazanca uygulanabilir (4 + 6 yıl).
- ⚠️ On hesap dönemi sınırı. Süre belge alma ya da yatırıma başlama tarihinden değil, indirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap döneminden başlar ve her belge için ayrı izlenir. Onuncu dönemin sonunda kullanılamayan katkı tutarı sonraki yıllara devretmez, kesin olarak kaybedilir. Yatırım devredilirse süre sınırı devralan için de geçerlidir.
- ⚠️ Kazanç varken kullanılmayan katkı devretmez. 24 Seri No'lu Tebliğ'e göre hesap döneminde kazanç bulunmasına rağmen yararlanılmayan katkı tutarı izleyen dönemlerde dikkate alınamaz.
- İkinci sınır: hak edilen katkı. Eski sistemde yatırım dönemindeki kullanım gerçekleştirilen yatırım harcamasıyla sınırlıydı; yeni sistemde sınır, fiilen yapılan harcamaya YKO uygulanarak bulunan hak edilen katkı tutarıdır.
- Katkı hesabına girmeyen harcamalar. Arazi, arsa, royalti, yedek parça ve amortismana tabi olmayan diğer harcamalar katkı tutarının hesabında dikkate alınmaz.
⚠️ Süre Kurallarını Detaylı İnceleyin
4 dönem sınırı, 10 dönem sınırı ve hak edilen katkı sınırını pratik örneklerle anlatan makalemiz yayında.
Makaleyi Oku →Hangi Sistem Daha Avantajlı?
Yanıt, eski belgenin bölgesine ve yeni belgenin programına göre değişir. İki örnek:
Eski belge — Bölge 3 (2012/3305):
YKO %25, VİO %60 → İndirimli KV %10
500M TL yatırım → toplam katkı 125M TL
Süre sınırı yok; katkı bitene kadar kullanılır.
Yeni belge — Öncelikli Yatırım (9903):
YKO %30, VİO %60 → İndirimli KV %10
500M TL yatırım → toplam katkı 150M TL
En fazla 10 hesap dönemi; diğer faaliyet kazancına yalnız ilk 4 dönemde, en fazla %50.
Sonuç: İndirimli oran aynı; yeni belgede süre sınırı nedeniyle kazanç
yetersiz kalırsa katkının bir kısmı kullanılamayabilir.
Eski belge — Bölge 1 (2012/3305):
VİO %50 → İndirimli KV %12,5
Yeni belge (9903):
VİO %60 → İndirimli KV %10
Gelişmiş bölgelerde yeni sistemin oranı daha avantajlıdır; ancak 4 ve 10
dönem sınırları nedeniyle kazanç planlaması önem kazanır.
Mevcut Yatırımcılar İçin Geçiş Rehberi
- Eski belgesi olan yatırımcılar: Belgeniz hangi hükümlere tabi olarak alındıysa o çerçevede devam eder; dönüşüm talebi söz konusu değildir.
- Yeni yatırım planlayanlar: Programın YKO'su, 4 dönemlik diğer faaliyet penceresi ve 10 dönemlik toplam süre birlikte değerlendirilerek yatırımın tamamlanma takvimi planlanmalıdır. Yatırım ne kadar erken tamamlanırsa yatırım kazancından yararlanma süresi o kadar uzun olur.
- Her iki tür belgesi olan şirketler: Her belge kendi katkı tutarına, kendi sınırlarına ve kendi süresine tabidir. Önce her belgenin yatırımdan elde edilen kazancı ayrılır; bir belgenin yatırım kazancı başka belge için diğer faaliyet kazancı sayılmaz. İlk dört dönemde diğer faaliyet kazancı tüm belgelere yetmiyorsa hangi belgeye öncelik verileceğini mükellef serbestçe seçer; süresi dolmak üzere olan belgeye öncelik vermek hak kaybını önler. Belge bazında ayrı izleme ve raporlama gerekir.
Bu Hesaplamayı Otomatik Yapın
ikvhesap.com, eski ve yeni hükümlere tabi belgeleri aynı şirkette ayrı ayrı izler: 4 ve 10 dönem sınırlarını, iki ayrı %50 payı, hak edilen katkı sınırını ve yeniden değerleme artışını her dönem otomatik uygular.
Demo'da İnceleyin →